
Có một câu chuyện quen thuộc: một người làm việc rất tốt trong nhiều năm, không bao giờ trễ hạn, không bao giờ để lọt lỗi — và vẫn đứng yên ở đúng vị trí đó, trong khi người khác được giao những việc lớn hơn.
Kết luận dễ rút ra là "nơi này không công bằng". Đôi khi đúng. Nhưng thường thì có một khoảng cách giữa làm tốt việc được giao và làm cho người khác tin rằng mình gánh được việc lớn hơn — và khoảng cách đó thu hẹp được.
Người quyết định giao việc lớn đang phải trả lời một câu hỏi khác với "người này có làm tốt không". Họ hỏi: "Nếu giao việc này cho người đó, tôi có phải lo không?"
Đó là câu hỏi về rủi ro, không phải về năng lực. Và bằng chứng trả lời nó khác với bằng chứng chứng minh năng lực.
Có một nhóm người làm rất tốt nhưng công việc của họ vô hình: việc chạy trơn nên không ai để ý, và chỉ khi họ nghỉ thì mọi người mới thấy.
Đây không phải vấn đề của việc thiếu khiêm tốn mà là vấn đề thông tin. Vài cách xử lý không cần phô trương:
Cơ hội thường xuất hiện dưới dạng một việc không ai muốn nhận: một dự án đang trục trặc, một khách hàng khó, một mảng chưa ai làm.
| Nên nhận khi | Nên cân nhắc khi |
|---|---|
| Việc khó nhưng trong tầm học được | Không có nguồn lực và không có quyền quyết |
| Có người sẵn sàng hỗ trợ khi vướng | Người trước đã thất bại vì lý do mình không thay đổi được |
| Kết quả đo được và nhìn thấy được | 🔴 Thành công thì không ai biết, thất bại thì mình chịu |
| Thất bại vẫn học được nhiều | Nhận vì không dám từ chối |
Đây là cuộc trò chuyện nhiều người tránh, và việc tránh nó là lý do phổ biến khiến người xứng đáng bị bỏ qua.
Sau khi đã làm những việc trên trong một khoảng thời gian đủ dài mà vẫn không có gì đổi, thì thông tin đó cũng rõ ràng: nơi này không có chỗ cho bước tiếp theo của mình, vì cấu trúc hoặc vì vị trí đã có người.
Đó không phải thất bại — đó là dữ liệu. Và nó là dữ liệu chỉ có được bằng cách đã thật sự thử.
Nói về vấn đề và kết quả thay vì nói về bản thân, và luôn nhắc tới đóng góp của người cùng làm. Một báo cáo ngắn định kỳ cũng giải quyết phần lớn nhu cầu này mà không cần nói tới trong các cuộc trò chuyện.
Trước hết nên hỏi thẳng về tiêu chí và về những gì cần cải thiện, vì đôi khi vấn đề nằm ở kỳ vọng chưa được nói rõ. Nếu sau nhiều lần vẫn không có phản hồi cụ thể thì đó là thông tin về nơi làm việc chứ không phải về mình.
Nhận có chọn lọc thì có lợi, vì đó thường là cách duy nhất để chứng minh khả năng ở vai trò lớn hơn. Điều cần tránh là nhận mọi thứ tới mức công việc chính bị ảnh hưởng.
Yếu tố quan trọng hơn thời gian là việc có lộ trình rõ ràng hay không và độ khó của công việc có tăng hay không. Nhiều năm ở cùng mức độ công việc mà không có tiêu chí cụ thể nào để tiến lên là dấu hiệu đáng cân nhắc nghiêm túc.
Mô hình leo dần theo bậc hoạt động tốt ở hai mươi năm đầu rồi bắt đầu hụt. Bài này bàn về ba hướng đi ở giai đoạn giữa sự nghiệp và cách chuẩn bị cho
Phần lớn người coi quan hệ với cấp trên là thứ mình phải chịu đựng. Thực ra đây là quan hệ có thể chủ động định hình, và cách làm điều đó ảnh hưởng tớ
Chuyên sâu một thứ thì dễ bị thay thế khi thứ đó lỗi thời; biết rộng mà nông thì không ai cần. Bài này bàn về cách kết hợp một chuyên môn sâu với vài
Quyết định nghỉ việc thường được đưa ra lúc bực nhất, và đó là lúc tệ nhất để quyết. Bài này nói về cách phân biệt tín hiệu thật với cơn khó chịu tạm
Chuyên trang về việc gây dựng vị thế của người Việt đi lên bằng nghề: sự nghiệp, năng lực lãnh đạo, uy tín cá nhân, mạng lưới quan hệ và bản lĩnh giữ mình khi đã có chỗ đứng.